Bij primaire hyperparathyroïdie (PHPT) ligt de oorzaak primair in de bijschildklieren als het gevolg van zwelling of vergroting van een of meer bijschildklieren, in een aantal gevallen kan dit door een parathyroïd carcinoom of adenoom worden veroorzaakt. Een zwelling of vergroting van de bijschildklieren leidt tot het vrijkomen van teveel bijschildklierhormoon (parathormoon, PTH) in het bloed wat leidt tot een verhoging van de calciumspiegel in het bloed.

De bijschildklieren zijn vier kleine klieren in de nek die PTH produceren. Bij gezonde mensen zorgt PTH voor het in balans houden van de calcium spiegel in het bloed en gezonde botopbouw.

PHPT komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en komt het meeste voor in de leeftijd van 50 - 60 jaar. Symptomen zijn vage klachten zoals vermoeidheid, geheugenverlies, depressie, bot en gewrichtspijn, verhoogd calcium in het bloed en een verhoogd PTH niveau in het bloed. Normalisatie van het calciumniveau en het verminderen van de symptomen veroorzaakt door PHPT zijn de belangrijkste behandeldoelen.